Depresija
Depresija je stara koliko i naša civilizacija i jedan je od vodećih problema čovečanstva.
Termin depresija potiče od latinske reči deprimere što znači pritisnuti, utisnuti ili udubiti.
Depresivna osoba pati od poremećaja raspoloženja koji se karakteriše bezvoljnošću, lošim raspoloženjem, manjkom energije i aktivnosti, osećajem lične bezvrednosti i krivice, smanjenom sposobnošću za osećajem zadovoljstva, slabim snom i koncentracijom, povećanim umorom, a kod „dubljih“ stanja prisutne su i suicidalne misli.
Geštalt terapija posmatra depresiju kao kreativnu adaptaciju organizma na nastale okolnosti. U osnovi depresivnog iskustva se nalazi gubitak (bliske osobe, uverenja, društvene pozicije, ugleda, identiteta, mladosti, zdravlja…) nakon kog osoba najpre doživi šok, negira događaj, zamrzava se a onda ulazi u period duboke tuge. Mehanizam odbrane koje se aktivira tokom procesa tugovanja je retrofleksija – “naglo se okrenuti protiv” i služi kao zaštita organizma do uspostavljanja unutrašnjih resursa.
Ostajanje sa bolom u tišini depresivnog iskustva paradoksalno se omogućuje oslobađanje od istog i u tome nema ničeg patološkog. Samo kroz ovu kreativnu adaptaciju – depresivno iskustvo može se ožaliti ono što je otišlo i asimilovati ko ja? sam bio sa onim koga/čega nema i ko ja? postajem nakon njegovog odlaska.
Svrha žalovanja je zapravo uspostavljanje dvostruke lojalnosti, jedne prema odnosu kojeg više nema i druge prema životu koji se mora nastaviti. Ukoliko obustava interakcije sa sredinom traje produženo onda kreativna adaptacija postaje fiksirani geštalt i prerasta u depresivni poremećaj. Zadržani impuls sadrži ogromnu energiju koja može dovesti do napetosti u telu i somatskih oboljenja, a kroz destrukciju do samopovređivanja, alkoholizma, narkomanije i promiskuiteta.
Simptomi osobe sa depresivnim poremećajem odgovaraju simptomima kliničke depresije. Kada osoba ima izrazito različit raspon raspoloženja od povišenog do bezrazložne tuge i neraspoloženja, onda takav depresivni poremećaj nazivamo bipolarni poremećaj.
Sa depresivnim osobama terapija se radi u „sada i ovde“ više sa podrškom nego frustracijom jer ove osobe sebe frustriraju neprekidno. Tokom terapije depresivne osobe najpre uče na koji način zadržavaju impuls u telu, kako da prihvatite podršku iz sredine, a na kraju i kako da izgrade sistem samopodrške.